Về đất “sông Lam, núi Hồng” Hà Tĩnh để trải nghiệm cảm giác s.ay m.en “lòng” trước đặc sản kẹo cu đơ

Nhắc đến kẹo cu đơ, người ta biết ngay đó là món đặc sản đượm tình đất, tình người của quê hương Hà Tĩnh. Bất kể là xuân hay hè, ít kẹo cu đơ ngọt thơm, đậm đà đi cùng tách chè xanh đắng chát dần trở thành hình ảnh mở đầu cho bất kì câu chuyện nào được kể ở nơi đây.

Có một câu thơ nổi tiếng về món kẹo cu đơ mà bất kì ai nếu có dịp đến đây cũng đã từng nghe đến:

Chè xanh thêm chút gừng cay

  Cu đơ Hà Tĩnh làm s.ay lòng người”.

Thực chất làm người ta “s.ay” không phải vì món ăn này quá ngon, quá cuốn hút đến độ ăn xong là ghiền, là muốn ăn hoài ăn mãi, mà “s.ay” là khi cảm nhận được cái kẹo cu đơ, cái tách chè xanh mộc mạc, đơn giản là thế nhưng lại phản ánh trọn vẹn cả thiên nhiên và con người Hà Tĩnh. Tuy nhiên, hơn hết là phải nằm lòng cái tích vì sao tên gọi “cu đơ” vừa nghe đã nhớ vì quá là ấn tượng ra đời.

@huyhuymeo

Kẹo cu đơ, ấn tượng từ cái tên đến cái vị khi tr.ót đi sâu vào thưởng thức (Ảnh: @lananhluong1992)

Tên món kẹo này ban đầu là Cu Hai, đơn giản vì ông Cu Hai là người sáng tạo ra kẹo và cũng nổi danh nhờ kĩ thuật nấu kẹo cao siêu nhất làng. Thời Pháp thuộc, Hai trong tiếng Pháp là Deux (đơ) nên trong một lần r.áp từ cu Hai sang cu Deux thấy vui tai lại ấn tượng nên người ta gọi luôn theo cách mới này.

Các bước làm ra món kẹo cu đơ không nhiều và khó nhớ, cái khó nằm ở khâu tuyển chọn nguyên liệu và cần có tay nghề mà thôi. Nếu là người chưa từng có kinh nghiệm gì thì mẻ cu đơ đầu tay khó lòng mà thành công như ý nguyện. Trước hết, lạc và mía – hai loại nguyên liệu “nắm chính” của đặc sản này phải được sàng lọc gắt gao nhất. Lạc dùng làm phần nhân kẹo phải là giống tốt, chỉ được trồng riêng tại các vùng đất bãi như Nghi Xuân, Thạch Khê, Thạch Hội hoặc ven bãi bồi sông La… Giống lạc được “đặc cách” trồng ở đây mới qua khâu “k.iểm d.uyệt” vì hạt chắc, đều, không sâu thối, vỏ lụa màu ngà. Hạt lạc giòn, khi ăn vào cảm nhận rõ vị bùi và ngậy thơm nơi đầu lưỡi. Mật mía hòa cùng phần nhân lạc b.ắt buộc phải đặc, màu vàng nâu cánh gián, ngọt không g.ắt lại có mùi thơm dịu thì mới được cho qua.

Lạc hay mật mía có tròn đầy thì miếng kẹo cu đơ mới tròn tình, tròn nghĩa (Ảnh: @dungjapan0309).

Bên cạnh không tuyển chọn, để quyết định mẻ kẹo thành công còn phải kể đến khâu nấu kẹo. Người nấu không cần đòi hỏi nhiều về chuyên môn hay kĩ thuật, chỉ cần nhanh nhẹn, khéo léo và có kinh nghiệm “củi l.ửa” thì chắc chắn tỉ lệ “bại ít, thắng nhiều”. Đó là vì trong quá trình nấu, l.ửa cần được căn chỉnh sao cho không quá to cũng không được quá nhỏ. Nếu l.ửa to, mật dễ ch.áy kh.ét còn l.ửa nhỏ thì mật lại không đủ độ làm giòn hạt lạc. Sau khi mật sôi thì lạc sống được cho vào cùng ít gừng đã được thái nhỏ. Nấu và đảo đều đến khi mùi thơm của mật, lạc và gừng quyện hết vào nhau. Người ta thường dùng đũa để kiểm tra, khi cho đũa vào mật, kéo ra rồi nhúng vào nước lã, nếu giọt mật tròn, không tan trong nước thì mẻ kẹo đã hoàn thành.

@thanhmit

Nấu kẹo cu đơ là cả quá trình đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỹ càng của người chế biến.

Việc làm sau cùng là mang phần nhân đã nấu cho vào bánh đa, sau đó kẹp lên trên miếng bánh đa còn lại. Bánh đa giòn, thơm nức mùi vùng bọc ngoài lớp nhân ngọt vì mật mía, giòn giòn, bùi bùi nhờ lạc lại phảng phất hương gừng,… chắc chắn là mùi vị gây “n.ao lòng” đa phần những người xa xứ.

Cho lớp nhân ra bánh đa nhân khi còn nóng.

Sau đó dàn đều mới cặp miếng còn lại lên trên.

Nhâm nhi ít kẹo cu đơ bên bát chè xanh còn đương ngút khói, vị đắng chát của chè xanh như biểu trưng cho thiên nhiên kh.ắc nghi.ệt, gi.an khó muôn phần của đất trời Hà Tĩnh nhưng lòng kẹo cu đơ vẫn ngọt ngào, đậm đà cả hương lẫn sắc, lại bọc ngoài lớp vỏ thô ráp sần sùi như chính con người lao động nơi đây. Có nghiệm ra mới thấy, chỉ một mẩu bánh, chung trà mà chan chứa bao nhiêu là ý nghĩa, chả trách miếng kẹo cu đơ nào chỉ là một món ăn, nó còn là “li.nh h.ồn”, bao quát được cả con người vùng sông Lam, núi Hồng còn gian khó.

“Cặp đôi” đậm tình đất, đượm tình người “góp mặt” trong bất kì câu chuyện Hà Tĩnh nào được kể

@cunnconn

@uyensumi

Những câu chuyện được kể trên mảnh đất này, nhờ miếng cu đơ đi cùng tách chè xanh thơm mát mà thêm phần ý vị. Đến với quê hương Hà Tĩnh, ăn cu đơ uống nước chè là chưa đủ, khi “hồi hương” còn nhớ gói lại thành ít quà, vừa để mang hương vị Hà Tĩnh về nhà, vừa để nhâm nhi bất cứ khi nào để nhớ hoài tấm chân tình của con người sông Lam, núi Hồng với cuộc đời còn nhiều nắng gió.

Ảnh: Internet

Bài viết khác

Gửi phản hồi